-
Titolo
-
Documento Treponti 04
-
Regesto
-
Testimonianza di Arnaldo
-
Trascrizione
-
§ Arnaldus cintracus, vocatus de primo, secundo, tercio, quarto, quinto, sexto et decimo titulis, iuravit et dixit: «De primo scio bene et certus sum quod comu…§ Arnaldus cintracus, vocatus de primo, secundo, tercio, quarto, quinto, sexto et decimo titulis, iuravit et dixit: «De primo scio bene et certus sum quod comune Saone et homines Saone hinc retro per annos LX tenuerunt et possederunt sine alicuius contradicione ab Albuçola usque ad aquam Çinole et a iugo usque ad mare». Interrogatus quomodo scit, respondit et dixit: «Quia per plures vices existencia infra dicta confinia custodivi pro comune Saone». Interrogatus quid vidit ipsum comune facere et homines Saone propter quod sciret ipsos tenuisse et possedisse infra dicta confinia, respondit et dixit: «Quia multociens vidi quod camparii qui erant constituti pro comuni Saone, ut custodirent existencia infra dicta confinia, auferebant granum et salem universis euntibus et redeuntibus per vallem Trium Poncium et cergias incidebant, si quos in dictam vallem inveniebant, et hoc vidi semper ab annis XL citra». Interrogatus ubi erat quando talia videbat, respondit et dixit: «Ego eram in valle Trium Poncium et egomet pluries fui constitutus camparius a comuni Saone et multociens custodivi existencia infra dicta confinia pro comuni Saone et universos illos quos inveni per dictam vallem Trium Poncium euntes et redeuntes cum grano et sale et lignamine semper derobavi et eos ducebam Saonam cum bestiis et circulos et palos incidebam, nisi Saonenses essent, et hoc multociens feci pro comuni Saone; de mense, die, hora et presentibus non recordor, sed multociens vidi derobare et derobavi homines Signi et Bercegi et Finarii, sed de nominibus ipsorum non recordor». Interrogatus qua de causa scit ipsum comune Saone tenuisse et possedisse inter ipsa confinia, respondit et dixit: «Quia videbam quod comune et homines Saone infra predicta confinia boscabant et existencia infra dicta confinia tanquam rem suam propriam custodire faciebant ab annis LX citra, ut supra dixi». Interrogatus quid est libere tenere et possidere, respondit et dixit: «Boscare et tenere tanquam rem suam propriam». Interrogatus si inter ipsa confinia sunt vie publice, respondit et dixit: «Non, nisi strata publica que vadit Saonam, et bene sunt infra dicta confinia plura loca sacra et religiosa que habent possessiones et terras quas tenent et possident infra dicta confinia, et comune Saone eas non tenet. Et bene est litus maris infra dicta confinia, sed infra dicta confinia non sunt possessiones alie que non sint hominum Saone et bene tenuit et possedit comune Saone prout in titulo continetur ab annis LX citra et plus, quia bene habeo annos LX et recordor annos LX et de civitate Saone sum et in ea habito». De secundo titulo dixit per omnia ut in titulo continetur «ab annis LX citra». Interrogatus quomodo scit, respondit et dixit: «Quia ab annis XL citra annuatim vidi constituere camparios ut custodirent existencia infra dicta confinia pro comuni Saone et egomet bene steti et fui camparius comunis Saone et existencia infra dicta confinia pro comuni Saone custodivi bene per annos XV». Interrogatus si interfuit semper constitucioni campariorum seu guardatorum, respondit: «Non interfui semper, sed multociens constitucioni ipsorum fui, tamen per quot vices non recordor, sed Saone in capitulo eos vidi constituere in mense februarii; de presentibus [tamen] non recordor». Interrogatus qui fuerunt illi camparii [qui ad hoc fuerunt constituti] [...]olus [... Interrogatus si in] constitucione illa fuerunt specificata ea que debebat [custodire, respondit: «Sic, quod deberet custodire nemus Sagon(ense)] ab Albuçola usque aquam Çinole et a iugo usque ad mare [...] existencia infra predicta confinia». Interrogatus si inter ipsa confinia [sunt alique res que non] sint comunis [Saone, respondit: «Non], sed infra dicta confinia sunt plura loca sacra et religiosa que habent terras et possessiones infra dicta confinia, quas tenent et possident [et non homines Saone eas tenent». Interrogatus si] ab annis LXX infra contile et iurisdictio Saone fuisset marchionum de Guasto seu marchionis et si marchio seu marchiones [tenuerunt et possederunt civitatem] Saone quoad iurisdictionem et contile pro sua, ita quod omnia que pertinebant ad contile et iurisdictionem tam in campariis constituendis quam in aliis in civitate Saone fiebant pro marchione vel marchionibus de Guasto tanquam pro dominis, respondit: «Nichil inde scio, quia numquam vidi quod ipsi marchiones de Vasto constituerunt camparios in civitate Saone, sed semper vidi quod comune Saone ipsos camparios constituit, ut supra dixi». De tercio titulo dixit per omnia ut in secundo titulo continetur et de interrogacionibus idem. De quarto titulo dixit per omnia ut in titulo continetur. Interrogatus quomodo scit, respondit et dixit: «Quia ab annis L citra comune Saone contratam Trium Poncium per custodes et camparios suos custodire fecit et ego pluries hoc vidi et ipsam contratam per annos X pro comuni Saone custodivi, quia nemo erat ausus per dictam contratam Trium Poncium ire neque redire cum frumento neque sale neque lignamine nisi esset Saonensis et hodie ad diem dicta contrata Trium Poncium pro comuni Saone custodita est et multociens inveni homines de Berçegi et Vadi qui volebant transire per contratam Trium Poncium cum asinis honeratis frumento, sale et lignaminibus, quibus prohibui transire per ipsam contratam et eos duxi Saonam cum honore toto et lignamen multociens vidi ipsis incidere; de nominibus illorum qui custodiebant contratam Trium Poncium pro comuni Saone non recordor, nisi de Peregrino Bava et Corvo neque de nominibus ipsorum qui modo ipsam custodiunt recordor». Interrogatus quo loco erat quando contratam Trium Poncium sic vidit custodiri ne aliquis inde transiret, respondit et dixit: «Ego eram Saone, sed bene scio quod custodes ibidem stabant, quia bene ipsos custodes cognoscebam qui dictam contratam custodiebant, qui erant de Saona, sed de nominibus ipsorum non recordor; per quot vices ipsam vidissem custodiri non recordor, sed per annos XV dictam contratam pro comuni Saone custodivi, ut supra dixi». Interrogatus qui fuerunt illi et quot quibus prohibitum fuit ne per contratam Trium Poncium transirent et quid portabant vel portari faciebant quando eos viderit prohiberi ne transirent per contratam Trium Poncium, respondit et dixit: «Fuerunt de Berçegi et Vadi et omnibus prohibitum erat per dictam contratam transire, nisi Saonenses et illi quibus prohiberi vidi portabant granum, salem et lignamen». Interrogatus si per contratam Trium Poncium consuevit esse via habilis <ad> eundum et redeundum pede et equo cum grano et blava et alio honore super bestiis et alio modo, respondit et dixit: «Immo est mala et pessima in pluribus locis, taliter quod per eam non potest transire bestia honerata». Interrogatus si pocius per vim quam de iure fiebat prohibicio transire volentibus per viam Trium Poncium, respondit et dixit: «Credo quod pocius de iure fiebat quam per vim, quia in pluribus locis pessima via est et bene custodiebatur contrata Trium Poncium pro comuni Saone, prout in titulo continetur, et non posse aliter esse quam in titulo continetur, quin scivissem, quia sum cintracus comunis Saone et anni LX vel circa sunt quod steti in civitate Saone et numquam steti per menses tres extra Saonam ex quo ibi veni habitandum». De quinto titulo dixit ut in titulo continetur et de interrogacionibus dixit ut supra in quarto titulo. De sexto titulo dixit per omnia ut in titulo continetur. Interrogatus quomodo scit, respondit et dixit: «Quia vidi et quia ipsa via pessima est construta et ille miliarius et dimidius est a ponte dirupto usque ad stratam de Straçeto et bene credo quod ille miliarius et dimidius est ubi consuevit esse via Trium Poncium, sed homines non possunt ire ibi per ipsam viam cum asinis honeratis neque cum bubus iunctis quantum tenet ille miliarius et dimidius et bene est tale impedimentum in dicta via quod bestia non posset ire honerata et illud impedimentum Saonenses non fecerunt, quod sciam, sed via est pessima et dirupta, neque fieri fecerunt». Interrogatus si scit quod via que vadit a muraciis Vadi et transit aquam que venit deversus Quilianum et vadit per vallem que appellatur Trium Poncium usque quo intrat in stratam que venit deversus Altare est totalis via tota est appellata et consuevit appellari strata seu via Trium Poncium, respondit et dixit: «Numquam audivi quod esset appellata strata neque via publica, nisi straçetum Trium Poncium». Interrogatus si scit quod predicta via consuevit esse habilis ad eundum pede et equo et cum bubus iunctis et aliis bestiis et alio modo, respondit et dixit: «Numquam audivi eam appellari stratam et non est habilis et bene scio quod strata que venit deversus Altare et venit versus Saonam est strata publica». De decimo titulo dixit: «Numquam vidi neque audivi dicere quod per contratam Trium Poncium transirent negociatores neque peregrini et bene scio quod dictam contratam Trium Poncium per annos quindecim pro comuni Saone custodivi et per ipsam contratam numquam vidi transire negociatores neque peregrinos et si aliquis inde transire volebat, ipsum capiebam et transire non permittebam. Non habeo inde proficuum neque servicium neque habere spero. In animam meam iuravi et non alterius et bene sum bone fame; non sum multum dives, sed bona mea valent lb. XX. Numquam fui condempnatus neque pactus de furto neque de iniuria. In civitate Saone habito et bene habeo annos LX. Non sum instructus ad hoc testimonium reddendum et non teneor iuramento fidelitatis potestati neque comuni Saone».
(S.T.) Ego Iacobus Taraburlus notarius, precepto dicte potestatis, scripsi.
Foglio 03
TPDoc04