-
Titolo
-
Documento Treponti 03
-
Regesto
-
Testimonianza di Iacopo Baiola
-
Trascrizione
-
§ Iacobus Baiola, vocatus de primo, secundo, tercio, quarto, quinto, nono et decimo titulis, iuravit et dixit: «Sic de primo bene scio et certus sum quod comune Saone et homines Saone hinc retro per annos L tenuerunt et possederunt libere sine alicuius contradicione ab Albuçola usque ad aquam Çinole et a iugo usque ad mare». Interrogatus quomodo scit, respondit et dixit: «Quia vidi quod comune Saone faciebat custodire existencia infra predicta confinia et quod boscabant homines Saone existencia infra dicta confinia, scilicet in nemoribus, et ipsa nemora per executores et camparios suos custodire faciebant». Interrogatus ubi erat quando talia facere vidit, quo loco, die, mense et presentibus, respondit et dixit: «Ego eram quandoque Saonam et quandoque in nemore, quia faciebam laborare; de die, mense et presentibus non recordor, sed annuatim per plures vices vidi quod comune Saone constituebat camparios ut custodirent existencia infra dicta confinia». Interrogatus quid est libere tenere et possidere, respondit et dixit: «Tenere rem suam quiete et sine alicuius inquietacione». Interrogatus si inter ipsa confinia sunt vie publice et plura loca sacra et religiosa et litus maris et possessiones aliarum personarum quam Saonensium, que omnia comune Saone et homines Saone non tenuerunt nec possederunt, respondit et dixit: «Inter dicta confinia non est aliqua via publica, nisi strata que vadit Saonam et bene est infra dicta confinia ecclesia Montis Mauri que habet et tenet possessiones suas, quas comune Saone dedit ipsi ecclesie, et plura alia loca sacra et religiosa sunt infra predicta confinia que habent infra dicta confinia possessiones suas, quas habuerunt ab hominibus Saone et quas tenent et possident et comune Saone eas non possidet et bene est litus maris infra dicta confinia, sed possessiones aliarum personarum quam hominum Saone non sunt infra dicta confinia et bene scio quod comune Saone et homines Saone pro se tenuerunt et possederunt ab annis L citra existencia infra dicta confinia sine alicuius inquietacione». De secundo titulo <dixit> per omnia ut in titulo continetur «ab annis L citra». Interrogatus quomodo scit, respondit et dixit: «Quia vidi quod comune Saone constituebat annuatim camparios ut custodirent existencia infra dicta confinia». Interrogatus si semper interfuit constitucioni campariorum, respondit et dixit: «Non interfui semper constitucioni campariorum, sed bene interfui constitucioni ipsorum per XX vices et annuatim ab annis L citra vidi camparios qui custodiebant existencia infra predicta confinia pro comuni Saone et in Sagona vidi constituere camparios, videlicet in ecclesia Sancti Petri et in capitulo et in mense februarii et martii constituebantur ipsi camparii annuatim et de Saona erant ipsi camparii, de nominibus quorum non recordor, nisi de Petro Bricoco et de Restagno, et dictis campariis, quando erant constituti, erat specificatum ut deberent diligenter custodire a iugo usque ad mare et ab Albuçola usque ad aquam Çinole et, si invenirent aliquem incidentem lignamen infra dicta confinia, quod deberent sibi auferre, nisi esset Saonensis, et, si invenirent bestias infra dicta confinia que non essent hominum Saone secundum quod constitutum erat a comuni Saone, ab ipsis pro qualibet bestia auferebant. Et inter dicta confinia non sunt alique res que non sint comunis Saone». Si ab annis LXX citra contile et iurisdictio Saone fuisset marchionum de Vasto, «nichil inde scio». Interrogatus si marchio de Vasto vel marchiones tenuerunt et possederunt civitatem Saone quoad iurisdictionem et contile pro sua a LXX annis infra, ita quod omnia que pertinebant ad iurisdictionem et contile tam in campariis constituendis quam in aliis in civitate Saone fiebant pro marchione vel marchionibus de Vasto tanquam pro dominis, respondit et dixit: «Nichil inde scio, quia semper vidi ab annis quinquaginta citra quod comune Saone constituebat camparios ut custodirent existencia infra dicta confinia, ut supra dixi». De tercio titulo dixit per omnia sicut in secundo titulo continetur et de interrogacionibus idem. De quarto titulo dixit per omnia ut in titulo continetur. Interrogatus quomodo scit, respondit et dixit: «Quia vidi quod comune Saone constituebat annuatim camparios ut custodirent contratam Trium Poncium et multociens vidi quod camparii qui erant constituti pro comuni Saone duxerunt apud Saonam asinos honeratos frumento qui volebant transire per contratam Trium Poncium, similiter vidi multociens quod camparii Saone inciderunt lignamen quod invenerunt in contrata Trium Poncium, ne per ipsam contratam aliquo modo duceretur». Interrogatus a quo vel a quibus dictam contratam vidit custodiri tanquam propriam hominum Saone, respondit et dixit: «A campariis qui erant constituti pro comuni Saone». Interrogatus quo loco erat et quibus presentibus quando dictam contratam Trium Poncium sic vidit custodire ne aliquis inde transiret, respondit et dixit: «Multociens vidi in contrata Trium Poncium et quandoque in Saona, sed semper non eram in contrata Trium Poncium; de presentibus non recordor, sed bene cognoscebam custodes qui dictam contratam custodiebant, tamen de nominibus ipsorum non recordor, sed de Saona erant et hodie ad diem dicta contrata Trium Poncium custodita est per custodes et camparios Saone, scilicet per Gandulfum de Oliveto et Willelmum Lugarum et a meo recordatu citra semper vidi quod contrata Trium Poncium custodita est per custodes sive camparios comunis Saone, sed non recordor de nominibus, nisi de illis quos supra dixi et non recordor de nominibus illorum neque quot fuissent quibus prohibitum fuit ne per contratam Trium Poncium transirent, sed pluries vidi quod camparii Saone qui custodiebant contratam Trium Poncium asinos honeratos frumento Saone duxerunt, pariter et lignamen qui volebant transire per contratam Trium Poncium». Si per contratam Trium Poncium consuevit esse via habilis ad eundum et redeundum pede et equo cum grano et blava et alio honore super bestiis et alio modo, «nescio sed credo quod sit straçetum et non bona via et de iure fiebat et non per vim prohibicio transire volentibus per contratam Trium Poncium, quia de comuni et hominum Saone est contrata Trium Poncium et comune eam fecit custodiri et adhuc facit ab annis L, ut supra dixi». Interrogatus qua de causa sic custodiebatur contrata Trium Poncium, prout in titulo continetur, respondit et dixit: «Ideo quod comune Saone non vult quod per ipsam contratam transeant homines neque bestie honorate frumento neque lignamen per ipsam ducatur, nisi per stratam publicam que vadit Saonam et aliter non posset quod in[... Sao]nam per menses sex». De quinto titulo [...] ut in titulo continetur [...] «et cre[do] quod talis consuetudo est pro [...] quibus eis placet et in aliis locis vidi dictam [...] numquam tamen vidi causam neque secundum ipsam consu[etudinem ...] ». [Interrogatus si pocius per vim quam de iu]re vel consuetudine [barones et] civitates mutant stratas et prohibent transire volentibus ne transeant per eas], dixit: «P[...] ideo possunt mutare [predic]ta sicut eis placet». De decimo titulo dixit: «Nunquam vidi neque audivi [dicere quod per] contratam Trium Poncium transirent negociatores neque peregrini et nichil aliud inde scio, nisi ut supra dixi». Interrogatus si tempore consulatus Otto Aviani Ioce et sociorum [...] Petro Laurencio existente iudice [...] ipse [Iacobus] Baiola condempnatus fuit occasione cuiusdam falsi testis quem ipse produxerat in causa quam habebat cum Enrico Folo [occasione ca]nave et occasione furti quod ipse Iacobus dicebat fecisse de ipsa canava in lb. L, respondit et dixit: «Bene habui causam cum Enrico Folo occasione canave et non fui condempnatus pro falso teste quem in dicta causa produxissem neque pro furto quod fecissem, sed bene abstulit mihi comune Saone tempore consulatus Otto Aviani et sociorum, Petro Laurencio eorum iudice exsistente, lb. I sic ei placuit, sed non pro furto neque pro falso testimonio et nunquam ipsam canavam emendavi neque pro falso testimonio neque pro furto quem produxissem neque quod fecissem nec consules Saone me ceperunt neque capi fecerunt neque in dugana positus fui. Et bene habeo annos LX et recordor L. Non <habeo> inde proficuum neque servicium neque habere spero. Liber homo et bone fame sum et bene valent bona mea lb. CC. Numquam feci furtum neque pactus de furto vel iniuria et non sum incendiarius neque excomunicatus neque condempnatus tutele pro socio vel mandato, et hoc testimonium non perhibui hodio nec amore, precio vel precibus, nisi pro veritate dicenda. In civitate Saone habito et in ea natus fui et de civitate Saone fuit pater meus et mater mea et domos et possessiones habeo in civitate Saone et non teneor iuramento fidelitatis potestati neque comuni Saone. In animam meam iuravi et non alterius et non sum ab aliquo instructus pro hoc testimonio reddendo».
(S.T.) Ego Iacobus Taraburlus notarius, precepto dicte potestatis, scripsi.
Foglio 02
TPDoc03